«Προσπαθώ να τα προλάβω όλα»: οι αόρατες προκλήσεις του σύγχρονου γονέα
Να είσαι διαθέσιμος, να βάζεις όρια, να μη φωνάζεις — και ταυτόχρονα να τα προλαβαίνεις όλα. Για την εξουθένωση του γονέα και την ενοχή που τη συνοδεύει.
Να είσαι διαθέσιμος. Να βάζεις όρια. Να μην φωνάζεις. Να ακούς. Να καταλαβαίνεις. Να περνάς ποιοτικό χρόνο με το παιδί σου. Να φροντίζεις τη σχέση σας.
Και ταυτόχρονα;
Να δουλεύεις, να πληρώνεις λογαριασμούς, να οργανώνεις το σπίτι, το σχολείο, τις δραστηριότητες, τα ραντεβού, τις υποχρεώσεις — και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά να προσπαθείς να μη χάσεις και τον εαυτό σου.
Το να είσαι γονέας στη σύγχρονη εποχή δεν είναι ένας εύκολος ρόλος.
Πίσω από έναν κουρασμένο γονέα υπάρχει συχνά ένας άνθρωπος που προσπαθεί πολύ
Υπάρχουν ημέρες που η υπομονή τελειώνει νωρίτερα.
Που μια συμπεριφορά του παιδιού που υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσες να διαχειριστείς ψύχραιμα, σε βρίσκει ήδη εξαντλημένο.
Και μετά μπορεί να έρθει η ενοχή.
«Δεν έπρεπε να φωνάξω.» «Θα μπορούσα να το είχα χειριστεί καλύτερα.» «Μήπως δεν του δίνω αρκετά;»
Η γονεϊκή κόπωση και το γονεϊκό στρες δεν αποτελούν ένδειξη ότι ένας άνθρωπος δεν αγαπά αρκετά το παιδί του. Η σύγχρονη έρευνα αναγνωρίζει ότι η γονεϊκότητα μπορεί να συνοδεύεται από σημαντική ψυχική επιβάρυνση, ιδιαίτερα όταν οι απαιτήσεις συσσωρεύονται και οι διαθέσιμοι πόροι — χρόνος, ενέργεια, οικονομική ασφάλεια, πρακτική βοήθεια και κοινωνική υποστήριξη — περιορίζονται.
Ο γονέας δεν υπάρχει έξω από τη δική του ζωή
Μερικές φορές μιλάμε για τη γονεϊκότητα σαν ο γονέας να έχει απεριόριστη υπομονή και συναισθηματική διαθεσιμότητα.
Δεν έχει.
Είναι ένας άνθρωπος που μπορεί να έχει κοιμηθεί λίγο, να έχει περάσει οκτώ ώρες στη δουλειά, να ανησυχεί για τα οικονομικά, να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη σχέση του ή απλώς να μην έχει μείνει ούτε για λίγο μόνος μέσα στην ημέρα.
Και όμως, το απόγευμα καλείται ξανά να είναι ο ενήλικας που θα αντέξει την ένταση, θα βάλει το όριο και θα βοηθήσει ένα παιδί να ρυθμίσει ένα συναίσθημα που ίσως εκείνη τη στιγμή δυσκολεύεται να ρυθμίσει και ο ίδιος.
Αυτό είναι απαιτητικό.
Δεν χρειάζεται ένας «τέλειος» γονέας
Ίσως μία από τις μεγαλύτερες πιέσεις της σύγχρονης γονεϊκότητας είναι ακριβώς η ιδέα ότι υπάρχει ένας σωστός τρόπος να τα κάνουμε όλα.
Όμως η σχέση γονέα–παιδιού δεν χτίζεται μέσα από την τελειότητα.
Χτίζεται και μέσα από τις στιγμές που κάτι δεν πήγε όπως θα θέλαμε, αλλά μπορούμε να επιστρέψουμε σε αυτό. Να αναγνωρίσουμε τι συνέβη. Να ξαναμιλήσουμε. Να δοκιμάσουμε έναν διαφορετικό τρόπο.
Και αυτό αφορά και τον ίδιο τον γονέα.
Να μπορεί να παρατηρήσει πότε εξαντλείται, τι τον ενεργοποιεί, ποιες προσδοκίες έχει από τον εαυτό του και πότε χρειάζεται και ο ίδιος υποστήριξη.
Ποιος φροντίζει εκείνον που φροντίζει;
Η Συμβουλευτική Γονέων δεν χρειάζεται να ξεκινήσει επειδή «κάτι δεν πάει καλά» με ένα παιδί.
Μπορεί να ξεκινήσει επειδή ένας γονέας αισθάνεται κουρασμένος, μπερδεμένος ή εγκλωβισμένος σε τρόπους αντίδρασης που δεν τον εκφράζουν πια.
Μπορεί να είναι ένας χώρος για να κατανοήσει καλύτερα όχι μόνο το παιδί του, αλλά και τον εαυτό του μέσα στον γονεϊκό του ρόλο.
Γιατί το ερώτημα δεν είναι πάντα:
«Πώς μπορώ να γίνω καλύτερος γονέας;»
Μερικές φορές ένα πιο χρήσιμο ερώτημα είναι:
«Τι χρειάζομαι κι εγώ, ώστε να μπορώ να είμαι ο γονέας που θέλω να είμαι;»
Και ίσως από εκεί να ξεκινά μια διαφορετική σχέση — όχι μόνο με το παιδί, αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό.
Πηγές & βιβλιογραφικές αναφορές (7)
- Rusu, P. P., Candel, O. S., Bogdan, I., Ilciuc, C., & Turliuc, M. N. (2025). Parental Stress and Well-Being: A Meta-analysis. Clinical Child and Family Psychology Review, 28, 255–274.
- Ren, X., Cai, Y., Wang, J., & Chen, O. (2024). A Systematic Review of Parental Burnout and Related Factors Among Parents. BMC Public Health, 24, 376. https://doi.org/10.1186/s12889-024-17829-y
- World Health Organization. (2023). WHO Guidelines on Parenting Interventions to Prevent Maltreatment and Enhance Parent–Child Relationships with Children Aged 0–17 Years. World Health Organization.
- World Health Organization. (2024). Designing, Implementing, Evaluating and Scaling Up Parenting Interventions: A Handbook for Decision-Makers and Implementers. World Health Organization.
- World Health Organization Regional Office for Europe. (2024). Supporting Parents and Caregivers: Mapping and Scoping Review of Experiences in Europe and Central Asia.
- Mikolajczak, M., Gross, J. J., & Roskam, I. (2019). Parental Burnout: What Is It, and Why Does It Matter? Clinical Psychological Science, 7(6), 1319–1329.
- Morris, A. S., Criss, M. M., Silk, J. S., & Houltberg, B. J. (2017). The Impact of Parenting on Emotion Regulation During Childhood and Adolescence. Child Development Perspectives, 11(4), 233–238.
Το κείμενο έχει ενημερωτικό και ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί διάγνωση ούτε υποκατάστατο συνεδρίας με επαγγελματία ψυχικής υγείας.