Σεπτέμβριος ξανά: όταν στο σχολείο δεν επιστρέφει μόνο το παιδί, αλλά ολόκληρη η οικογένεια
Ξυπνητήρια, τσάντες, ωράρια — και η προσπάθεια μιας ολόκληρης οικογένειας να ξαναβρεί τον ρυθμό της. Ποιανού είναι, τελικά, το άγχος;
Και ξαφνικά έρχεται πάλι ο Σεπτέμβριος.
Ξυπνητήρια, σχολικές τσάντες, δραστηριότητες, διάβασμα, ωράρια — και μαζί τους η γνωστή προσπάθεια μιας ολόκληρης οικογένειας να ξαναβρεί τον ρυθμό της.
Για ένα παιδί, όμως, η επιστροφή στο σχολείο δεν είναι απλώς μια αλλαγή προγράμματος. Μπορεί να σημαίνει νέο δάσκαλο, διαφορετική τάξη, απαιτήσεις, παρέες, αποχωρισμό από τον γονέα ή την επιστροφή σε κάτι που την προηγούμενη χρονιά το δυσκόλεψε.
Και για τον γονέα;
Πολλές φορές σημαίνει ένα δικό του άγχος που ξεκινά σχεδόν ταυτόχρονα:
«Θα προσαρμοστεί; Θα τα καταφέρει; Θα διαβάζει; Θα κάνει φίλους; Μήπως φέτος εμφανιστούν πάλι οι ίδιες δυσκολίες;»
Ποιανού είναι τελικά το άγχος;
Το άγχος ενός γονέα για το παιδί του είναι φυσικό. Η πρόκληση βρίσκεται στο να μπορούμε να ξεχωρίζουμε πότε παρατηρούμε μια πραγματική δυσκολία του παιδιού και πότε, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αρχίζουμε να βλέπουμε την κατάσταση μέσα από τους δικούς μας φόβους.
Ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται λίγο χρόνο για να προσαρμοστεί.
Μπορεί να γυρίζει πιο κουρασμένο.
Να είναι περισσότερο ευερέθιστο.
Να χρειάζεται μεγαλύτερη εγγύτητα με τον γονέα τις πρώτες ημέρες.
Δεν χρειάζεται κάθε αλλαγή συμπεριφοράς να μετατραπεί αμέσως σε πρόβλημα που πρέπει να «διορθωθεί».
Μερικές φορές το παιδί χρειάζεται περισσότερο έναν ενήλικα που μπορεί να παραμείνει σταθερός δίπλα του.
Ρουτίνα δεν σημαίνει στρατιωτικό πρόγραμμα
Η επιστροφή σε μια προβλέψιμη καθημερινότητα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τα παιδιά να προσαρμοστούν στη νέα σχολική περίοδο.
Σταθερές ώρες ύπνου, χρόνος για φαγητό και ξεκούραση, μια σχετικά προβλέψιμη καθημερινότητα και σαφή όρια δημιουργούν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί γνωρίζει περίπου τι να περιμένει.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι από την πρώτη εβδομάδα όλα πρέπει να λειτουργούν τέλεια.
Η προσαρμογή χρειάζεται χρόνο.
Και κάποιες φορές χρειάζεται χρόνο και ο ίδιος ο γονέας.
Όταν το «πώς θα τα καταφέρει;» γίνεται «πώς μπορώ να το βοηθήσω;»
Εδώ αλλάζει ολόκληρη η οπτική.
Αντί να προσπαθούμε συνεχώς να εξαλείψουμε τη δυσκολία του παιδιού, μπορούμε να αναρωτηθούμε:
Τι χρειάζεται από εμένα αυτή τη στιγμή;
Περισσότερη σταθερότητα;
Ένα σαφέστερο όριο;
Περισσότερο χώρο;
Να το ακούσω χωρίς να του δώσω αμέσως λύση;
Να αλλάξω κάτι στον τρόπο με τον οποίο αντιδρώ;
Αυτές είναι ακριβώς οι ερωτήσεις που μπορούν να δουλευτούν και μέσα στη Συμβουλευτική Γονέων.
Όχι επειδή κάποιος «δεν ξέρει να είναι γονιός».
Αλλά επειδή η γονεϊκότητα είναι ένας ρόλος που αλλάζει συνεχώς μαζί με το παιδί.
Κάθε νέα ηλικία φέρνει διαφορετικές ανάγκες. Κάθε σχολική χρονιά μπορεί να φέρει καινούργιες προκλήσεις. Και κάποιες φορές μια διαφορετική ματιά είναι αρκετή για να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο ολόκληρη η οικογένεια βιώνει μια δύσκολη περίοδο.
Γιατί ο στόχος δεν είναι ένας γονέας που έχει πάντα τη σωστή απάντηση. Είναι ένας γονέας που μπορεί να παρατηρεί, να προσαρμόζεται και να παραμένει διαθέσιμος στη σχέση με το παιδί του.
Πηγές & βιβλιογραφικές αναφορές (6)
- World Health Organization. (2024). Designing, Implementing, Evaluating and Scaling Up Parenting Interventions: A Handbook for Decision-Makers and Implementers. World Health Organization.
- World Health Organization. (2023). WHO Guidelines on Parenting Interventions to Prevent Maltreatment and Enhance Parent–Child Relationships with Children Aged 0–17 Years. World Health Organization.
- World Health Organization Regional Office for Europe. (2024). Supporting Parents and Caregivers: Mapping and Scoping Review of Experiences in Europe and Central Asia.
- McAloon, J., et al. (2024). The Effects of Online Behavioral Parenting Interventions on Child Outcomes, Parenting Ability and Parent Outcomes: A Systematic Review and Meta-analysis. Clinical Child and Family Psychology Review, 27(2), 523–549.
- Kuppens, S., & Ceulemans, E. (2019). Parenting Styles: A Closer Look at a Well-Known Concept. Journal of Child and Family Studies, 28, 168–181.
- Morris, A. S., Criss, M. M., Silk, J. S., & Houltberg, B. J. (2017). The Impact of Parenting on Emotion Regulation During Childhood and Adolescence. Child Development Perspectives, 11(4), 233–238.
Το κείμενο έχει ενημερωτικό και ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί διάγνωση ούτε υποκατάστατο συνεδρίας με επαγγελματία ψυχικής υγείας.